Vrasja e politikanit serb Oliver Ivanoviq më 16 janar 2018 në Mitrovicën e Veriut nuk ishte një akt i izoluar dhune, por kulmi i një procesi të gjatë presioni politik, stigmatizimi publik dhe izolimi sistematik.
Ivanoviqi u qëllua për vdekje para zyrës së tij, në një zonë që prej vitesh ndodhej nën kontrollin de facto të strukturave paralele serbe, me prani minimale të institucioneve të Kosovës. Hetimet dhe rrethanat e krimit sugjerojnë se atentati ishte i planifikuar dhe i organizuar, jo spontan.
Si figurë politike kritike ndaj Listës Serbe dhe ndikimit të drejtpërdrejtë të Beogradit në veriun e Kosovës, Ivanoviqi kishte kundërshtuar hapur lidhjen mes politikës, krimit të organizuar dhe frikësimit të qytetarëve serbë. Ky qëndrim e vendosi atë në konflikt të drejtpërdrejtë me strukturat e pushtetit të instaluara pas Marrëveshjes së Brukselit.
Para vrasjes, ai ishte objekt i një fushate të vazhdueshme diskreditimi në mediat proqeveritare serbe, ku u portretizua si tradhtar dhe destabilizues. Analistët vlerësojnë se kjo gjuhë linçuese krijoi një klimë në të cilën dhuna ndaj tij u normalizua.
Prokuroria Speciale e Kosovës e ka lidhur organizimin e vrasjes me Milan Radojiçiqin, ish-nënkryetar i Listës Serbe dhe figurë kyçe e strukturave të fuqisë në veri të Kosovës. Sipas aktakuzës, atentati ishte pjesë e një operacioni të organizuar me mbështetje logjistike dhe mbulim politik, ndërsa provat e sigurisë u zhdukën menjëherë pas krimit.
Autoritetet e Kosovës kanë akuzuar Serbinë për mungesë bashkëpunimi në hetime dhe për mbrojtje politike të personave të dyshuar, duke e mbajtur rastin pa epilog gjyqësor për vite me radhë.
Pas vrasjes së Ivanoviqit, skena politike serbe në Kosovë u dominua plotësisht nga Lista Serbe, ndërsa zërat kritikë u zhdukën. Njohës të zhvillimeve në veri vlerësojnë se kjo është dëshmi se përfituesi kryesor i atentatit ishte vetë sistemi që ai kishte sfiduar.
Rasti i Ivanoviqit shihet gjithashtu si paralajmërim për pasojat e tolerimit ndërkombëtar ndaj strukturave kriminale në veri të Kosovës. Sipas vlerësimeve, pandëshkueshmëria pas këtij atentati krijoi terrenin për ngjarje të mëvonshme të rënda të sigurisë, përfshirë sulmin e armatosur në Banjskë në shtator 2023.
Vrasja e Oliver Ivanoviqit mbetet një nga rastet më të rënda të pazbardhura politike në Kosovë, me pasoja të thella për sigurinë, sundimin e ligjit dhe lirinë e mendimit politik në rajon./Gardiani.
